KOBİ’ler İçin İSG Eğitimi: Küçük İşletmede Pratik Yönetim

Bir işletmenin İSG yükümlülükleri çalışan sayısıyla değil, tehlike sınıfıyla belirlenir. Yani 15 kişilik bir metal atölyesi, 150 kişilik bir ofisten daha ağır bir eğitim yükü taşıyabilir. Küçük işletmelerin ortak derdi de bu: Yükümlülük büyük, kaynak sınırlı. Ne tam zamanlı bir İSG uzmanı var, ne ayrı bir İK birimi.

Kısaca: KOBİ İSG eğitimi yükümlülükleri tehlike sınıfına göre belirlenir, işletmenin büyüklüğüne göre değil.

KOBİ’ler için İSG eğitimi bu yüzden sade, düzenli ve sürdürülebilir olmalı.

Durumunuzu netleştirin

Başlamadan önce üç bilgiye ihtiyacınız var:

Tehlike sınıfınızı bilmiyorsanız, İSG uzmanınıza ya da OSGB’nize sorun; faaliyet konunuz bunu belirliyor.

Yükümlülükler küçüklüğe göre değişmiyor

Bir işletme küçük diye eğitim yükümlülüğü hafiflemiyor. Yeni yönetmelikte şunlar herkes için geçerli:

• İşe başlama eğitimi: En az iki saat, yüz yüze, uygulamalı, işbaşından önce.
• Temel eğitim: Tehlike sınıfına göre 8, 12 ya da 16 ders saati, işe girişten en geç üç ay içinde.
• Tekrar: Çok tehlikelide yılda, tehlikelide iki yılda, az tehlikelide üç yılda bir.
• Belgelendirme: Tutanak, sistem kayıtları, temel eğitim belgesi.

Ayrıntılar için yönetmelik özeti okunabilir.

Haftalık 2 saatlik düzen

Küçük işletmede İSG işi için ayrı bir kadro yok; bu yüzden küçük, düzenli bir rutin işe yarıyor:

Bu düzen, İSG eğitimini “büyük proje” olmaktan çıkarıp bir alışkanlığa çeviriyor.

Adım adım ilk üç ay

1. Ay: Düzen kurun

1. Çalışan listesini hazırlayın (ad, görev, işe giriş tarihi, son eğitim tarihi).
2. Tehlike sınıfını netleştirin.
3. Eğitim kayıtlarını tek bir klasörde ya da sistemde toplayın.
4. Eksikleri belirleyin.

2. Ay: Eksikleri kapatın

1. İşe başlama eğitimini yeni çalışanlar için planlayın.
2. Temel eğitimi olmayanlar için program yapın. Genel, sağlık ve teknik konuları uzaktan verebilirsiniz (konu tablosu).
3. İşe özgü konuları İSG uzmanınızla yüz yüze planlayın.

3. Ay: Süreklilik

1. Yıllık eğitim planını yazın (şablon).
2. Tekrar tarihleri için hatırlatma kurun.
3. Eğitim kayıtlarını düzenli tutma rutinine geçin.

OSGB ile iş bölümü

Küçük işletmelerin çoğu İSG hizmetini bir OSGB’den alıyor. İş bölümünü net yazın:

Sorumluluk dağılımını sözleşmede açıkça belirtin; eğitim verilmediğinde ne olacağı yazımız bunun neden önemli olduğunu gösteriyor.

Küçük işletme için sistem gerekli mi?

Çok küçük bir ekipte yıllık bir kez eğitim vermek ve kayıtları düzenli tutmak, tablo ve klasörle yönetilebilir. Ama şu işaretlerden biri varsa sisteme geçmek mantıklı:

• Yeni çalışan sık geliyor ve gidiyor.
• Çalışanlar farklı vardiya ya da şubede.
• Tekrar tarihleri kaçıyor.
• Denetimde kayıt bulmak zor.
• Eğitimi uzaktan vermek istiyorsunuz.

Hangi sistemi seçeceğinizi seçim kriterleri belirler; küçük işletmelerde en önemli üç kriter genelde kolay kullanım, rapor ve yönetmelik uyumu.

Bütçe konusu

İSG eğitimi için ayrı bir bütçe kalemi ayırmak, plansız masrafları önler. Kalemler genellikle: eğitim sistemi ya da içerik, uzmanın ya da OSGB’nin zamanı, yüz yüze eğitim için ekipman ve mekân, çalışanın eğitimde geçirdiği çalışma süresi. Çalışan eğitim maliyetini yansıtmamak ve süreyi çalışma süresinden saymak işverenin yükümlülüğü.

Kısaca cevaplayalım

Tek çalışanı olan işyeri de eğitim yükümlülüğünde mi? 6331 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerinde işveren dışında çalışan varsa evet. Durumunuzu İSG uzmanınızla netleştirin.

Eğitimi kendim verebilir miyim? Yönetmelik eğitimi verebilecek kişi ve kurumları sayıyor (iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri, ÇASGEM, üniversiteler, kamu eğitim birimleri, meslek kuruluşları vb.). İşveren olmanız tek başına yeterli değil; yetkili kişilerle çalışın.

Eğitim ücretsiz mi alınabilir? Hazır ücretsiz içerikler yardımcı olabilir ama işyerinize özgü kısım ve kayıt şart. Ücretsiz araçların sınırları yazımıza bakın.