İSG Sınav Soruları Nasıl Hazırlanır? Soru Bankası Rehberi

Sınav, İSG eğitiminin en az sevilen ama en çok işe yarayan parçası. İyi hazırlanmış bir sınav hem çalışanın ne öğrendiğini gösterir hem de eğitimin nerede eksik kaldığını. Kötü hazırlanmış bir sınav ise ya herkesi geçirir ya da bildiği konuda bile takılan çalışanlar yaratır.

İSG sınav soruları hazırlarken amacınız çalışanı yanıltmak değil, öğrendiğini ölçmek. Aşağıda soru bankası kurmanın pratik adımları var.

Yönetmelik sınavdan ne bekliyor?

Yeni yönetmeliğin 16. maddesine göre:

• Eğitimden önce bireysel seviye tespiti yapılıyor (ön test).
• Temel eğitim sonunda sınavda 100 üzerinden en az 60 puan alan çalışan başarılı sayılıyor.
• Başarısız çalışan en fazla iki kez daha sınava girebiliyor; yine başarısız olursa eğitimi yeniden alıyor.
• İşveren eğitimin etkinliğini değerlendiriyor.

Puan ve tekrar hakkı ayrıntıları 60 puan kuralı yazımızda.

Soru tipleri

İSG sınavında en değerli tip, senaryo temelli sorulardır; çünkü iş güvenliği ezber değil karar verme becerisidir.

İyi soru ile kötü soru

Kötü örnek:

Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir? a) Yangın söndürücüler ... b) ... c) ... d) Hiçbiri

Olumsuz ifadeler ve “hiçbiri” gibi şıklar çalışanı karıştırır, bilgiyi ölçmez.

İyi örnek:

Elektrik panosunda yangın çıktığında aşağıdakilerden hangisini yapmalısınız? a) Yangına su sıkmak b) Mümkünse enerjiyi keserek uygun söndürücüyle müdahale etmek ya da tahliye edip acil durum ekibini aramak c) Panoyu ıslak bezle örtmek d) Yangının kendiliğinden sönmesini beklemek

Bu soru gerçek bir karar anını ölçüyor ve çeldiriciler makul yanlışlar.

Başka bir örnek, işaretler konusundan:

Sağlık ve güvenlik işaretlerinde mavi daire içindeki işaret ne anlama gelir? a) Yasaklama b) Uyarı c) Zorunluluk (emredici) d) Acil çıkış

Doğru cevap c. Yasak işaretleri kırmızı, uyarılar sarı, acil çıkış ve ilk yardım yeşil renkle gösterilir.

Soru yazmanın 8 kuralı

1. Bir soru, bir bilgi. İki şeyi birden ölçmeyin.
2. Net ve kısa yazın. Gereksiz hikâye yok.
3. Olumsuz sorudan kaçının. “Hangisi değildir” yerine olumlu ifade tercih edin.
4. Şıkları dengeli kurun. Doğru cevap hep en uzun olmasın.
5. “Hepsi” ve “hiçbiri” kullanmayın.
6. Gerçek duruma dayandırın. İşyerinde karşılaşılabilecek örnekler.
7. Eğitimde anlatmadığınızı sormayın. Sınav eğitimle uyumlu olmalı.
8. Doğru cevabı bir uzman gözden geçirsin. İkinci bir göz hataları yakalar.

Soru bankasını konulara dağıtın

Soru bankası tek bir havuz değil, Ek-1’e göre örgütlenmiş bir yapı olmalı. Her konu başlığından yeterli sayıda soru hazırlayın:

Bu rakamlar bizim önerimiz, yönetmelikte yazan değerler değil. Amaç, her sınavda farklı soruları rastgele seçebilecek kadar geniş bir havuza sahip olmak. Ek-1 listesi soru konularını belirlerken yol gösterir.

Soru bankasından sınav oluşturmak

İyi bir sistem, soru bankasından rastgele ve dengeli sorular seçerek sınav kurabilmeli:

• Konu dağılımı: Her sınavda her başlıktan belirli sayıda soru.
• Rastgele sıra: Çalışanlar arasında kopya riskini azaltır.
• Farklı sorular: Tekrar sınavında aynı sorular çıkmasın.
• Otomatik puanlama: Elle okumaya gerek kalmaz.

Sorular nasıl iyileştirilir?

Sınav sonuçları, soruların kalitesini de gösterir. Sınav sonrasında şuna bakın: Çalışanların neredeyse hepsi yanlış yaptığı bir soru varsa, soru ya hatalı ya da konu eğitimde yeterince anlatılmamış. Aynı şekilde herkesin doğru yaptığı soru, işe yaramıyor olabilir. Bu analiz, içerik bakım takvimi için değerli bir girdi.

Kısaca cevaplayalım

Kaç soru olmalı? Yönetmelik bir soru sayısı belirtmiyor. Konu başlıklarını kapsayan, en az 20-30 soruluk bir sınav iyi bir başlangıç; ama süreyi ve konuyu göz önünde bulundurun.

Sınav süreli mi olmalı? Genelde evet; çalışanın rahat düşünebileceği bir süre verin. Telaş yaratmayın.

Sorular herkes için aynı mı olmalı? Aynı havuzdan rastgele çekilen dengeli sorular, hem adil hem kopya riskini azaltan bir yöntem.