İSG Temel Eğitim Konuları: Ek-1 Listesi Açıklamalı
İSG temel eğitiminde işlenmesi gereken konular yönetmeliğin Ek-1 tablosunda dört başlıkta toplanıyor. Her başlığı ve konuyu kısa notlarla açıkladık.
Bir eğitim içeriği hazırlarken ilk yapılacak iş, yönetmeliğin istediği konuların listesini önünüze koymak. İSG eğitim konuları, yönetmeliğin Ek-1 tablosunda “Eğitim Konuları Tablosu” adıyla dört başlık altında sıralanıyor. Hem eğitimi planlarken hem de eğitim belgesini düzenlerken bu tabloya geri dönüyorsunuz.
Aşağıda tabloyu başlık başlık, işinize yarayacak notlarla verdik.
1. Genel konular
| Konu | Eğitimde neye değinmeli? |
|---|---|
| Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler | İş sözleşmesi, çalışma süreleri, dinlenme hakkı, İSG mevzuatının genel çerçevesi |
| Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları | Çalışanın eğitim alma, iş durdurma ve bilgi alma hakkı; kurallara uyma sorumluluğu |
| İşyeri temizliği ve düzeni | Dağınıklığın kaza riskine etkisi, işyerine özgü düzen kuralları |
| İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar | Çalışan ve işveren açısından sonuçlar, bildirim süreçleri |
2. Sağlık konuları
| Konu | Eğitimde neye değinmeli? |
|---|---|
| Meslek hastalıklarının sebepleri | İşyerindeki maruziyetler, belirtiler, erken fark etme |
| Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması | Hijyen, havalandırma, koruyucu önlemlerin gündelik uygulaması |
| Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri | Enfeksiyon riski, stres, mobbing, vardiya ve iş yükü |
| İlk yardım | Temel müdahale bilgisi ve acil durumda kime ulaşılacağı |
| Bağımlılık yapıcı maddelerin zararları ve teknoloji bağımlılığı | Alkol, sigara, madde ve ekran kullanımının iş güvenliğine etkisi |
3. Teknik konular
Bu başlık en kalabalık olanı. On iki alt konu içeriyor:
| Konu | Pratik not |
|---|---|
| Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri | Etiketler, güvenlik bilgi formları, gürültü, titreşim, duruş |
| Elle kaldırma ve taşıma | Doğru kaldırma tekniği, yük sınırları, yardımcı ekipman |
| Parlama ve patlama | Parlayıcı madde depolama, kıvılcım kaynakları |
| Yangın ve yangından korunma | Yangının sebepleri, söndürücü seçimi, tahliye |
| İş ekipmanlarının güvenli kullanımı | Makine koruyucuları, bakım, kilitleme |
| Ekranlı araçlarla çalışma | Ekran mesafesi, mola, duruş |
| Elektrik tehlikeleri, riskleri ve önlemleri | Topraklama, kaçak akım, yetkisiz müdahale |
| İş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri ile tekniklerinin uygulanması | Kaza nedenleri, ramak kala, önleme yöntemleri |
| Sağlık ve güvenlik işaretleri | Renk ve şekil anlamları |
| Kişisel koruyucu donanım kullanımı | Doğru seçim, takma, bakım |
| İSG genel kuralları ve güvenlik kültürü | Raporlama, birbirini uyarma kültürü |
| Acil durumlar, tahliye ve kurtarma | Toplanma noktası, yönlendirme, acil durum ekipleri |
4. İşe ve işyerine özgü riskler
Dördüncü başlık işyerinin tehlike sınıfına göre değişiyor:
- Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıf: İşyerinin acil durum planı, risk değerlendirmesi dokümanı, varsa patlamadan korunma dokümanı ve İSG mevzuatı kapsamında hazırlanan diğer dokümanlar. Bunlarla birlikte yüksekte çalışma, kapalı ortamda çalışma, yangın, radyasyon riski bulunan ortamlarda çalışma, kaynakla çalışma, özel risk taşıyan ekipmanla çalışma, kanserojen veya mutajen maddeler, kimyasal ve biyolojik etkenlerle çalışma gibi konular.
- Az tehlikeli sınıf: Faaliyetin genel tehlike ve riskleri: yüksekte çalışma, yüksekten düşme, kapalı ortamda çalışma, yangın, özel risk taşıyan ekipmanla çalışma ve benzeri konular.
Tablodaki dipnot önemli: Bu bölümde konular işyerinin tehlike sınıfına, çalışanın işine ve faaliyete göre seçiliyor; gerekirse ek konular da ekleniyor. Yani dördüncü başlığı hazır şablonla değil, kendi risk değerlendirmenize bakarak yazmalısınız.
Sunumlarda en kolay gözden kaçan başlıklar
Eğitim hazırlarken mevzuat ve yangın gibi bilindik konular hızla doluyor. Aşağıdakiler ise çoğu zaman en sona kalıyor:
- Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri: Stres, iş yükü, mobbing, enfeksiyon riskleri.
- Bağımlılık yapıcı maddeler ve teknoloji bağımlılığı: Ek-1’de açıkça yazıyor.
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar: Çalışan için de işveren için de.
Bu üç başlık için içerik hazırlanmamışsa, belgedeki konu listesiyle gerçek eğitim uyuşmuyor demektir.
Bu listeyi nasıl kullanmalı?
- İçerik haritası çıkarın. Mevcut sunum ve videolarınızı konu konu bu tabloyla eşleştirin. Boş kalan satırlar eksik içeriğinizdir.
- Süreyi dağıtın. Toplam süreyi başlıklara dengeli bölün; dördüncü başlığın asgari süresini (2, 3 ya da 4 ders saati) gözden kaçırmayın.
- Yöntemi seçin. İlk üç başlık uzaktan verilebilir; dördüncü başlık için tehlike sınıfına bakın. Konu tablosunda ayrıntı var.
- Belgeyi hazırlayın. Temel eğitim belgesinin arka yüzünde bu konular ve her birinin süresi yer alıyor; ayrıntı belge rehberinde.
- Sistemde eşleştirin. Eğitim sisteminde her video ya da canlı oturumu bir konuyla etiketlerseniz, raporlar da konu bazında çıkar.
Bir sonraki adım
Mevcut sunum ve videolarınızı bu tablodaki konularla eşleştirin. Boş kalan satırların listesi, bu yılki içerik takviminizin ilk taslağı olur. Süreleri dağıtmak için süreler yazısına bakın.
