İşe Başlama Eğitimi: 2 Saatte Neler Anlatılmalı?
İşe başlama eğitimi yeni yönetmelikte en az 2 saat, yüz yüze ve uygulamalı. Dakika dakika örnek program, kontrol listesi ve tutanak düzeni.

Yeni çalışan ilk gün geldi. Kartı basıldı, dolabı gösterildi, çay ocağı tanıtıldı. Peki makinenin başına geçmeden önce ona acil çıkışın nerede olduğu, KKD’sini nasıl takacağı ve bir kaza olduğunda kime haber vereceği anlatıldı mı?
İşe başlama eğitimi tam olarak bu ilk gün bilgisini sistematik hale getiriyor. Yeni yönetmelik bu eğitimi temel eğitimden ayrı, zorunlu bir adım olarak tanımlıyor.
Yönetmelik ne diyor?
Madde 7’ye göre işe başlama eğitimi:
| Konu | Düzenleme |
|---|---|
| Kimler alır? | Tüm çalışanlar, çırak ve stajyerler dahil |
| Ne zaman? | Fiilen çalışmaya başlamadan önce |
| Süre | En az iki saat |
| Yöntem | Uygulamalı ve yüz yüze |
| Kim verir? | İş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri veya görevlendirilen bilgili çalışanlar |
| Kayıt | Tutanakla kaydedilir, özlük dosyasında saklanır |
| Temel eğitimle ilişkisi | Temel eğitim süresinden sayılmaz |
İki nokta özellikle önemli: Eğitim uzaktan verilemez ve temel eğitimin yerine geçmez. Çalışan önce işe başlama eğitimini alıyor, sonra en geç üç ay içinde temel eğitimini tamamlıyor.
İki saatlik örnek program
Yönetmelik içeriği tek tek saymıyor; işyerinize göre düzenlemeniz gerekiyor. Bizim önerdiğimiz bir akış:
| Süre | Bölüm | İçerik |
|---|---|---|
| 15 dk | Karşılama ve işyeri turu | Bölümler, güvenli yürüyüş yolları, yasak ve riskli alanlar |
| 25 dk | Acil durumlar | Alarm sistemi, toplanma noktası, acil çıkışlar, söndürücü ve ilk yardım dolabı yerleri |
| 20 dk | Kişisel koruyucu donanım | Hangi iş için hangi KKD, nasıl takılır, kimden alınır, arızada ne yapılır |
| 25 dk | İşe özgü riskler | Çalışanın yapacağı işin başlıca tehlikeleri ve önlemleri; makinenin başında gösterim |
| 15 dk | Bildirim ve iletişim | Kaza, ramak kala ve tehlikeli durum bildirimi; kime başvurulacak |
| 10 dk | Kurallar ve haklar | Temel kurallar, çalışanın hakları ve sorumlulukları |
| 10 dk | Soru-cevap ve kapanış | Anlaşılmayanlar, tutanağın imzalanması |
| 120 dk | Toplam |
Eğitimi “uygulamalı” yapmanın anahtarı, anlatımı olabildiğince çalışanın yapacağı işin başında yapmak. Söndürücünün yerini tabelada göstermek yerine, çalışanı oraya götürüp eline vermek hatırlanmayı çok artırır.
Her çalışan için kontrol listesi
Eğitimi bitirmeden önce şunları işaretleyin:
- Çalışan acil çıkışı ve toplanma noktasını gösterebiliyor.
- İşinde kullanacağı KKD’yi doğru takabiliyor.
- Söndürücü ve ilk yardım dolabının yerini biliyor.
- Yapacağı işin başlıca üç riskini söyleyebiliyor.
- Kaza ya da tehlike durumunda kime haber vereceğini biliyor.
- Sorusu kalmadı.
- Tutanağı imzaladı.
Tutanak nasıl tutulur?
Tutanak, eğitimin yapıldığının tek kanıtı. İçermesi gerekenler:
- Çalışanın adı, soyadı, unvanı ve bölümü
- Eğitim tarihi, başlangıç ve bitiş saati, süre
- İşlenen konular
- Eğitimi verenin adı, unvanı ve imzası
- Çalışanın imzası
- İşveren ya da vekilinin onayı
Tutanak özlük dosyasında saklanır (kayıt rehberimiz). Hemen taratıp dijital arşive de alın.
İşe başlama eğitimini planlamak
İşe başlama eğitiminin hiç ertelenmemesi gereken bir eğitim olduğunu unutmayın: çalışan “fiilen çalışmaya başlamadan önce” almalı. Bu yüzden:
- İşe alım takvimini İSG ile paylaşın. İSG uzmanı yeni başlayacak kişiden önceden haberdar olsun.
- Sabit bir gün belirleyin. Örneğin her pazartesi sabahı, o hafta başlayan herkes için.
- Yedek eğitimci belirleyin. Uzman izinde ya da sahadaysa, görevlendirilen bilgili çalışan eğitimi verebilmeli.
Planı yıllık eğitim planına işleyin.
Eğitim sistemi bu eğitimde ne işe yarar?
İşe başlama eğitimi yüz yüze olduğu için sistem eğitimin kendisini vermiyor. Ama şunları kolaylaştırıyor:
- Planlama: Yeni başlayanların listesi ve işe başlama tarihlerinin görünürlüğü.
- Takip: İşe başlama eğitimi yapıldı mı, temel eğitim için üç aylık süre ne zaman doluyor?
- Sonraki adım: İşe başlama eğitiminden sonra temel eğitimi (uzaktan kısım) otomatik olarak atama.
Bu sürecin tamamını adım adım platform yazımızda anlattık.
Aklınıza takılabilecekler
İşe başlama eğitimini işyerinin dışında yapabilir miyim? Eğitim işe ve işyerine özgü bilgiler içerdiğinden, çalışanın çalışacağı yerde yapmak en etkili yöntem.
Çalışan bir günlük de olsa eğitim şart mı? Yönetmelik “tüm çalışanlar” diyor; kısa süreli çalışanlar için de işe başlama eğitimi gerekir.
İşe başlama eğitimi sonrası belge verilir mi? Belge temel eğitim için düzenleniyor; işe başlama eğitimi için tutanak tutuluyor.